Gids 03
Solar, laagspanning of netstroom
De stroombron bepaalt hoeveel graafwerk je hebt, hoe betrouwbaar de lamp in december is, en of je zelf mag aanleggen. Op de IP-eis heeft hij geen invloed: die volgt uitsluitend uit de plek.

Solar
Paneel en accu zitten aan het armatuur vast. Geen kabel, maar de brandduur hangt aan het aantal zonuren en aan de staat van de accu.
Laagspanning
Een transformator bij het stopcontact en een kabel die ondiep in de tuin ligt. Zelf te leggen en later uit te breiden, en het licht is ook in de winter stabiel.
Netstroom
Vast aangesloten op de installatie van het huis. Geen accu die opraakt en geen transformator, maar de aanleg is het meest ingrijpend.
Solar: geen kabel, maar wel een winter
Verlichting op zonne-energie is in een uur geplaatst en kost niets aan stroom. De keerzijde staat in de kalender: in november en december haalt een paneeltje in Nederland weinig uren vol zonlicht, zeker als het in de schaduw van een schutting staat. Reken erop dat de brandduur dan een fractie is van de zomer.
Solar is daarom sterk als sfeerverlichting en zwak als je ergens werkelijk zicht nodig hebt, zoals bij een buitentrap. De accu is bovendien het onderdeel dat als eerste opraakt; kijk of hij vervangbaar is.
Laagspanning: het werkpaard van de tuin
Een 12 volt systeem werkt met een transformator bij het stopcontact en kabels die ondiep in de tuin liggen. Het grote voordeel is dat je die kabel zelf mag leggen en later mag uitbreiden zonder installateur. Het licht is stabiel, ook in de winter.
Let op de totale belasting van de transformator en op de lengte van de kabel: aan het eind van een lange streng kan de spanning wegzakken, waardoor de laatste armaturen minder licht geven.
Netstroom: vast, sterk, en werk vooraf
Rechtstreeks op 230 volt is de keuze voor gevelarmaturen en schijnwerpers die veel licht moeten geven. Er is geen transformator en geen accu die opraakt. De aanleg is wel het meest ingrijpend en werk aan een vaste installatie buiten laat je bij twijfel door een installateur doen.
Batterijen: alleen tijdelijk
Armaturen op losse batterijen zijn praktisch voor een schuur of een tijdelijke opstelling. Voor iets dat het hele jaar buiten hangt is het zelden de goedkoopste oplossing, en het batterijvak is precies de plek waar water binnenkomt.
De stroombron verandert de IP-eis niet
Een solarlamp die in het gazon wordt verzonken heeft even hard IP67 nodig als een netstroomvariant op dezelfde plek. Kies daarom eerst de plaatsingssituatie en pas daarna de stroombron. Naar de plaatsingskiezer.